του Ανέστη Γερονικολάκη
Υπάρχουν ορισμένες συζητήσεις στην Ελλάδα που μοιάζουν να μην τελειώνουν ποτέ. Επανέρχονται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο, απασχολούν κυβερνήσεις και αντιπολιτεύσεις, γίνονται αντικείμενο αναλύσεων, συνεδρίων και πολιτικών αντιπαραθέσεων και κάθε φορά συνοδεύονται από την κοινή διαπίστωση ότι πρόκειται για ζητήματα που δεν μπορούν να περιμένουν άλλο.
Το δημογραφικό, η λειτουργία της Δικαιοσύνης, η αποτελεσματικότητα του κράτους, η παραγωγικότητα της οικονομίας, οι προκλήσεις της εκπαίδευσης και αρκετά ακόμη μεγάλα θέματα βρίσκονται εδώ και χρόνια στην κορυφή της δημόσιας ατζέντας. Δεν πρόκειται για προβλήματα που ανακαλύψαμε χθες. Ούτε για ζητήματα που δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. Στις περισσότερες περιπτώσεις γνωρίζουμε τις αιτίες τους και αντιλαμβανόμαστε τι χρειάζεται να αλλάξει.
Κι όμως, πολλές φορές δημιουργείται η αίσθηση ότι η χώρα προχωρά πιο αργά από όσα η ίδια γνωρίζει ότι πρέπει να κάνει.
Η δημόσια συζήτηση παράγει προβληματισμό, ιδέες και προτάσεις. Αυτό είναι απαραίτητο σε μια δημοκρατία. Όμως καμία κοινωνία δεν προχωρά μόνο μέσα από τη συζήτηση. Κάποια στιγμή απαιτούνται αποφάσεις, συνέπεια και διάρκεια. Εκεί ακριβώς αρχίζουν οι πραγματικές δυσκολίες, γιατί κάθε ουσιαστική αλλαγή έχει κόστος, συναντά αντιδράσεις και απαιτεί επιμονή για να ολοκληρωθεί.
Ίσως γι’ αυτό η Ελλάδα δίνει συχνά την εικόνα μιας χώρας που γνωρίζει πολύ καλά πού θέλει να φτάσει, αλλά δυσκολεύεται να διανύσει την απόσταση μέχρι τον προορισμό της. Όχι επειδή λείπουν οι δυνατότητες ή οι άνθρωποι. Αλλά επειδή η εφαρμογή αποδεικνύεται συνήθως πιο απαιτητική από τη διαπίστωση.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα σε αρκετούς τομείς. Παρ’ όλα αυτά, η αίσθηση ότι ορισμένες μεγάλες εκκρεμότητες μεταφέρονται συνεχώς από συζήτηση σε συζήτηση παραμένει ισχυρή. Και ίσως αυτό να είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να σταθούμε περισσότερο ως πολιτικό σύστημα, αλλά και ως κοινωνία.
Γιατί η χώρα δεν έχει ανάγκη από ακόμη περισσότερες διαπιστώσεις. Δεν έχει ανάγκη από νέες περιγραφές προβλημάτων που είναι ήδη γνωστά. Αυτό που χρειάζεται είναι μεγαλύτερη προσήλωση στην εφαρμογή, περισσότερη συνέχεια και λιγότερη αναβλητικότητα απέναντι σε αποφάσεις που όλοι αναγνωρίζουν ως αναγκαίες.
Η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται από όσα αναγνωρίζουμε ως πρόβλημα.
Μετριέται από όσα αποφασίζουμε να αλλάξουμε.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης περιόδου.
Να συζητάμε λίγο λιγότερο και να αποφασίζουμε λίγο περισσότερο.
