Εκκαθαρίζονται 130 επενδυτικά κεφάλαια, κορυφαία στελέχη της αγοράς βρίσκονται αντιμέτωπα με τις Αρχές και η Κεντρική Τράπεζα ρίχνει ρευστότητα για να ανακόψει τη μετάδοση της κρίσης
Ισχυρούς κραδασμούς προκαλεί στην τουρκική αγορά η κρίση που ξέσπασε στον χώρο των επενδυτικών κεφαλαίων, με τις Αρχές να προχωρούν σε ένα πρωτοφανές πακέτο παρεμβάσεων, συλλήψεων και περιοριστικών μέτρων προκειμένου να ανακόψουν ένα κύμα ρευστοποιήσεων που απείλησε να μεταδοθεί στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Η υπόθεση έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Οι τουρκικές εποπτικές Αρχές αποφάσισαν την εκκαθάριση 130 επενδυτικών funds που συνδέονται με επτά εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίου, ενώ το ύψος των περιουσιακών στοιχείων που επηρεάζονται υπολογίζεται, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, σε περίπου 891 δισ. τουρκικές λίρες. Περίπου 353.000 επενδυτές έχουν έκθεση στα συγκεκριμένα κεφάλαια.
Την ίδια ώρα, η εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης και οι χρηματιστηριακές Αρχές έχουν ανοίξει ευρύ κύκλο ερευνών για πιθανές παρατυπίες και χειραγώγηση της αγοράς. Σε ξεχωριστή διαδικασία, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς υπέβαλε ποινικές αναφορές κατά 38 προσώπων για φερόμενη χειραγώγηση μετοχών, επιβάλλοντας παράλληλα διετείς απαγορεύσεις συναλλαγών.
Στελέχη υπό κράτηση και απαγορεύσεις εξόδου
Η κρίση έχει πλέον περάσει και σε ποινικό επίπεδο, καθώς στελέχη ομίλων που βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών τέθηκαν υπό κράτηση, ενώ σε άλλα επιβλήθηκαν περιοριστικά μέτρα και απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα.
Σύμφωνα με τους Financial Times, τέσσερα κορυφαία στελέχη που συνδέονται με τις Pusula, Tera, Hedef και Destek συνελήφθησαν, ενώ οι Αρχές επέβαλαν ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε δεκάδες ακόμη πρόσωπα που συνδέονται με την υπόθεση.
Η εικόνα που διαμορφώνεται παραπέμπει σε μια από τις σοβαρότερες αναταράξεις των τελευταίων ετών στην τουρκική κεφαλαιαγορά, με τις Αρχές να επιχειρούν ταυτόχρονα να σταθεροποιήσουν τις τιμές, να αποκαταστήσουν τη ρευστότητα και να διερευνήσουν τι ακριβώς συνέβη στο παρασκήνιο ορισμένων funds.
Το «τρέξιμο» για έξοδο που άναψε τη φωτιά
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται ένα μαζικό κύμα αιτημάτων εξαγοράς από επενδυτές, το οποίο προκάλεσε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας σε ορισμένα κεφάλαια.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν συγκεκριμένα funds άρχισαν να δυσκολεύονται να καλύψουν τα αιτήματα των επενδυτών, καθώς μεγάλο μέρος των χαρτοφυλακίων τους ήταν τοποθετημένο σε μετοχές με περιορισμένη εμπορευσιμότητα.
Οι Financial Times και το Reuters περιγράφουν μια αγορά στην οποία ορισμένα funds είχαν αποκτήσει ιδιαίτερα συγκεντρωμένες θέσεις σε συγκεκριμένες μετοχές, γεγονός που αύξησε την ευπάθειά τους όταν άρχισαν οι μαζικές αποχωρήσεις κεφαλαίων.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα οξύ όταν μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια κατέχουν σημαντικό ποσοστό μετοχών με μικρή ελεύθερη διασπορά. Σε περίπτωση μαζικών εξαγορών, οι διαχειριστές αναγκάζονται να πουλήσουν τίτλους σε μια αγορά όπου δεν υπάρχουν πάντοτε αρκετοί αγοραστές.
Αυτό ακριβώς μπορεί να μετατρέψει μια κρίση ρευστότητας σε χρηματιστηριακό sell-off.
Κατέρρευσε ο BIST 100 και μετά ήρθε η αντίδραση
Η αναταραχή πέρασε σχεδόν αμέσως στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Ο βασικός δείκτης BIST 100 υποχώρησε κατά 5,54% την Τετάρτη, κλείνοντας στις 13.122,58 μονάδες, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν στις πληροφορίες για προβλήματα ρευστότητας και αυξημένες εκροές από τα funds.
Η τουρκική κυβέρνηση, η Κεντρική Τράπεζα και οι εποπτικές Αρχές κινήθηκαν γρήγορα.
Η Κεντρική Τράπεζα αύξησε τη χρηματοδότηση μέσω repos και τα όρια διατραπεζικού δανεισμού, επιχειρώντας να διοχετεύσει πρόσθετη ρευστότητα στο σύστημα. Παράλληλα, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ανέστειλε συναλλαγές σε συγκεκριμένα κεφάλαια και χαλάρωσε προσωρινά ορισμένους κανόνες στις συναλλαγές με πίστωση.
Οι παρεμβάσεις έφεραν άμεση αντίδραση στην αγορά, με τον BIST 100 να ανακάμπτει περίπου 3% την επόμενη συνεδρίαση, περιορίζοντας μέρος των μεγάλων απωλειών.
Τι ερευνούν οι Αρχές
Το μεγάλο ερώτημα πλέον αφορά τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν οι ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις σε συγκεκριμένες μετοχές και το κατά πόσο υπήρξαν συντονισμένες κινήσεις.
Οι έρευνες επικεντρώνονται σε funds που είχαν συσσωρεύσει σημαντικές θέσεις σε συγκεκριμένες εταιρείες, ορισμένες από τις οποίες είχαν καταγράψει εντυπωσιακές αυξήσεις στις χρηματιστηριακές τους τιμές.
Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, οι Αρχές εξετάζουν κατά πόσο ένα μέρος αυτών των κινήσεων σχετιζόταν με επαναλαμβανόμενες αγορές μετοχών περιορισμένης διασποράς, οι οποίες ενίσχυαν την αποτίμηση των ίδιων των funds και προσέλκυαν νέα κεφάλαια.
Οι σχετικές καταγγελίες παραμένουν υπό διερεύνηση και η ευθύνη συγκεκριμένων προσώπων δεν έχει ακόμη κριθεί δικαστικά.
Ο φόβος της μετάδοσης
Το μεγάλο στοίχημα για την Άγκυρα είναι πλέον να εμποδίσει την κρίση να περάσει από συγκεκριμένα funds στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η τουρκική Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας έχει χαρακτηρίσει μέχρι στιγμής το πρόβλημα περιορισμένο και διαχειρίσιμο, επιχειρώντας να καθησυχάσει τις αγορές ότι δεν πρόκειται για συστημική κρίση.
Ωστόσο, οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν θα αποκατασταθεί η ρευστότητα, αλλά και πόσο βαθιά θα φτάσει η έρευνα στα επενδυτικά κεφάλαια, αν θα υπάρξουν νέες εκκαθαρίσεις και κατά πόσο οι επενδυτές θα συνεχίσουν να αποσύρουν κεφάλαια.
Με εκατοντάδες χιλιάδες επενδυτές να βρίσκονται μέσα στη δίνη και δεκάδες δισ. δολάρια να συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την υπόθεση, η επόμενη κίνηση των τουρκικών Αρχών αποκτά πλέον καθοριστική σημασία.
Η πρώτη αντίδραση στο χρηματιστήριο έδειξε ότι οι παρεμβάσεις μπορούν να ανακόψουν προσωρινά το sell-off. Το ερώτημα είναι αν μπορούν να αποκαταστήσουν και την εμπιστοσύνη.
Και αυτή είναι πλέον η πραγματική μάχη για την τουρκική αγορά.
