Το προφίλ του Έλληνα επιχειρηματία που είχε μπει στο στόχαστρο του ιρανικού δικτύου, η σχέση του με την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία, οι πολύμηνες παρακολουθήσεις και το πιθανό μήνυμα της Τεχεράνης προς το Τελ Αβίβ.
Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι υπηρεσίες ασφαλείας μετά την αποκάλυψη του φερόμενου ιρανικού σχεδίου δολοφονίας επιχειρηματία στην Ελλάδα, με τις έρευνες να επικεντρώνονται τόσο στις διασυνδέσεις του κυκλώματος όσο και στα κίνητρα πίσω από την επιλογή του συγκεκριμένου προσώπου.
Το γεγονός ότι ο επιχειρηματίας συνδέεται με εταιρεία που ανήκει στην κρατική αμυντική βιομηχανία του Ισραήλ προσδίδει ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση στην υπόθεση, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο η σχεδιαζόμενη επίθεση να αποτελούσε ένα ευρύτερο μήνυμα της Τεχεράνης προς το Τελ Αβίβ.
Η εξάρθρωση του δικτύου, που οδήγησε σε πέντε συλλήψεις σε Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία, αναδεικνύει τους κινδύνους μεταφοράς της αντιπαράθεσης Ιράν και Ισραήλ σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Ποιος ήταν ο επιχειρηματίας που είχαν βάλει στο στόχαστρο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, πρόκειται για Έλληνα επιχειρηματία με πολυετή παρουσία στον χρηματοοικονομικό και ασφαλιστικό κλάδο, ο οποίος έχει διατελέσει σε υψηλόβαθμες διοικητικές θέσεις.
Από τον Ιανουάριο του 2025 συμμετέχει ως μη εκτελεστικό μέλος στο διοικητικό συμβούλιο ελληνικής εταιρείας αμυντικής τεχνολογίας, η οποία ανήκει στον κρατικό ισραηλινό όμιλο Israel Aerospace Industries (IAI).
Ο επιχειρηματίας δεν προέρχεται από τον χώρο των εξοπλιστικών συστημάτων, ενώ ο διοικητικός του ρόλος δεν περιλαμβάνει εκτελεστικές αρμοδιότητες στην καθημερινή λειτουργία της επιχείρησης.
Η σύνδεσή του, ωστόσο, με τα ισραηλινά αμυντικά συμφέροντα εξετάζεται ως πιθανός παράγοντας για την επιλογή του ως στόχου.
Η ταυτότητά του δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως, ενώ παραμένει άγνωστο εάν η συγκεκριμένη επαγγελματική σχέση αποτέλεσε το καθοριστικό κίνητρο των δραστών.
Η εξαγορά των 60 εκατ. ευρώ και η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία
Η ελληνική εταιρεία δραστηριοποιείται στον τομέα των στρατιωτικών επικοινωνιών, των ηλεκτρονικών συστημάτων και των προηγμένων αμυντικών τεχνολογιών.
Τον Μάιο του 2023 ανακοινώθηκε η εξαγορά του 90,91% της εταιρείας από την Israel Aerospace Industries, έναντι περίπου 60 εκατ. ευρώ, με τη συμφωνία να ολοκληρώνεται τον επόμενο μήνα.
Ο ισραηλινός όμιλος συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες αμυντικές βιομηχανίες του Ισραήλ, με δραστηριότητα στα πυραυλικά συστήματα, στην αεράμυνα, στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στα στρατιωτικά ηλεκτρονικά.
Μέσω της εξαγοράς απέκτησε ισχυρότερη παραγωγική και τεχνολογική παρουσία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύεται σημαντικά η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ.
Ήθελαν να στείλουν μήνυμα στο Τελ Αβίβ;
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι ότι η σχεδιαζόμενη δολοφονία δεν είχε αποκλειστικά ως στόχο το συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά ενδεχομένως αποσκοπούσε στην αποστολή ενός ευρύτερου μηνύματος προς την ισραηλινή πλευρά.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η επέκταση της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη ως προέκταση της στρατιωτικής ισχύος του Ισραήλ.
Υπό αυτό το πρίσμα, μια επίθεση εναντίον προσώπου που συνδέεται με ισραηλινά αμυντικά συμφέροντα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προειδοποίηση ότι η αντιπαράθεση των δύο χωρών δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένο συμπέρασμα των ερευνών.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η αμυντική συνεργασία Αθήνας – Τελ Αβίβ
Η υπόθεση αποκαλύπτεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ελλάδα και το Ισραήλ ενισχύουν τη συνεργασία τους στον τομέα της άμυνας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα», που αφορά τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και αντι-drone προστασίας της χώρας.
Η Israel Aerospace Industries συμμετέχει σε ελληνικά αμυντικά προγράμματα, ενώ η συνεργασία των δύο χωρών επεκτείνεται στην παραγωγή συστημάτων και στη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει άμεση σύνδεση του σχεδίου δολοφονίας με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ή οποιοδήποτε άλλο συγκεκριμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα.
Παρακολουθούσαν τον επιχειρηματία επί μήνες
Ιδιαίτερη ανησυχία στις υπηρεσίες ασφαλείας προκαλεί το γεγονός ότι το κύκλωμα φέρεται να είχε θέσει υπό πολύμηνη παρακολούθηση τον επιχειρηματία, συγκεντρώνοντας πληροφορίες για τις καθημερινές δραστηριότητές του.
Κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση φέρεται να είχε ένας 35χρονος υπήκοος της Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος είχε απασχολήσει στο παρελθόν τις διωκτικές αρχές για υποθέσεις ναρκωτικών, λαθρεμπορίας όπλων και σωματικών βλαβών.
Κατά τη διάρκεια των ερευνών εντοπίστηκαν όπλα, πυρομαχικά, ηλεκτρονικές συσκευές, χειρόγραφες σημειώσεις και σχεδιαγράμματα.
Τα ευρήματα εξετάζονται προκειμένου να διαπιστωθεί πόσο προχωρημένη ήταν η προετοιμασία της επίθεσης και εάν το δίκτυο είχε αναλάβει και άλλες αποστολές.
Ο Ιρανός «εγκέφαλος», η ΕΥΠ και η Μοσάντ
Ως κεντρικό πρόσωπο του φερόμενου σχεδίου εμφανίζεται ο Ιρανός Εντρίς Τζαχανγκίρι Μαβανέχ, στον οποίο οι αρχές της Βόρειας Μακεδονίας αποδίδουν καθοδηγητικό ρόλο στη δράση του δικτύου.
Στο παρασκήνιο της υπόθεσης επανέρχεται και το όνομα του Νατζί Σαρίφι Ζιντάστι, ο οποίος έχει συνδεθεί από ξένες διωκτικές αρχές με διεθνή εγκληματικά δίκτυα και φερόμενες επιχειρήσεις για λογαριασμό των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο Ζιντάστι είχε απασχολήσει και την ελληνική Δικαιοσύνη για την υπόθεση του ναρκόπλοιου Noor 1, για την οποία είχε αθωωθεί λόγω αμφιβολιών.
Καθοριστική για την αποτροπή της σχεδιαζόμενης επίθεσης ήταν η συνεργασία της ΕΥΠ με τις υπηρεσίες ασφαλείας της Βόρειας Μακεδονίας, ενώ, σύμφωνα με ισραηλινές πληροφορίες, σημαντική υπήρξε και η συνδρομή της Μοσάντ.
Συνολικά συνελήφθησαν πέντε άτομα, ενώ τουλάχιστον ένας ακόμη ύποπτος αναζητείται.
Συναγερμός για ισραηλινούς στόχους στην Ελλάδα
Η νέα υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη προστασίας προσώπων και εγκαταστάσεων που συνδέονται με ισραηλινά συμφέροντα στην Ελλάδα.
Τον Μάρτιο του 2023 οι ελληνικές Αρχές είχαν ανακοινώσει την αποτροπή σχεδιαζόμενης τρομοκρατικής επίθεσης εναντίον εβραϊκού στόχου στην Αθήνα, ενώ ανάλογες υποθέσεις έχουν απασχολήσει τις υπηρεσίες ασφαλείας της Κύπρου.
Η ιδιαίτερη διάσταση της τελευταίας υπόθεσης είναι ότι στο στόχαστρο φέρεται να βρέθηκε πρόσωπο με διασυνδέσεις στην αμυντική βιομηχανία του Ισραήλ.
Οι ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας καλούνται πλέον να διαπιστώσουν εάν πρόκειται για μεμονωμένο σχέδιο ή για μέρος μιας ευρύτερης δραστηριότητας διεθνών δικτύων στην περιοχή.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της αντιπαράθεσής της με το Ισραήλ στην Ευρώπη, χρησιμοποιώντας εγκληματικά δίκτυα για στοχευμένες επιθέσεις.












